گرید کامپیوتینگ-Grid computing

مفاهیم کلی
به طور کلی نرم افزارهای کامپیوتر به دو گروه تقسیم می‌شوند:
یکی برنامه‌های سیستمی که عملیات کامپیوتر را مدیریت می‌کنند و دیگری برنامه‌های کاربردی. سیستم عامل (operating system=os) اصلی ترین برنامه سیستمی است که به عنوان رابط بین کاربر و سخت افزار کامپیوتر عمل می‌کند.

سیستم عامل دو وظیفه (یا هدف) اصلی دارد:
سیستم عامل استفاده از کامپیوتر را ساده می‌سازد. این بدان معناست که مثلاً کاربر یا برنامه نویس بدون درگیر شدن با مسائل سخت افزاری دیسکها به راحتی فایلی را بر روی دیسک ذخیره و حذف کند. این کار در واقع با به کار بردن دستورات ساده‌ای که فراخوان های سیستمی (System Calls) را صدا می‌زنند انجام مي پذیرد .
در صورت عدم وجود سیستم عامل کاربر و یا برنامه نویس می‌بایست آشنایی کاملی با سخت افزارهای مختلف کامپیوتر (مثل مونیتور, فلاپی, کی بورد و غیره) داشته باشد و روتین‌هایی برای خواندن و یا نوشتن آنها به زبانهای سطح پائین بنویسد. از این جنبه به سیستم عامل با عنوان ماشین توسعه یافته (Extended machine) یا ماشین مجازی (Virtual machine) یاد می‌شود که واقعیت سخت افزار را از دید برنامه نویسان مخفی می‌سازد.

وظیفه دوم سیستم عامل مدیریت منابع (Resource Management) می‌باشد, یعنی سیستم عامل باعث استفاده بهینه و سودمند (اقتصادی) از منابع سیستم می‌گردد. منظور از منابع پردازنده‌ها, حافظه‌ها, دیسکها, ماوس ها, چاپگرها, فایلها, پورتها و غیره هستند. یک سیستم کامپیوتری منابع نرم افزاری و سخت افزاری بسیار دارد که ممکن است در حین اجراء برنامه لازم باشند, سیستم عامل همانند مدیر منابع عمل کرده و آنها را بر حسب نیاز به برنامه‌های مشخصی تخصیص می‌دهد.
سیستم عامل معمولا از اولین برنامه‌هایي است که پس از بوت شدن در حافظه بار می‌شود. پس از بار شدن قسمتی از سیستم عامل بطور دائم در حافظه باقی (Resident) می‌ماند. قسمتهای دیگر با توجه به کاربرد کامپیوتر توسط کاربر از دیسک به حافظه آورده می‌شود.

به قسمت اصلی سیستم عامل که وظایف مهم آن را انجام می‌دهد هسته یا Kernel گفته می‌شود. هسته سیستم عامل برنامه‌ای است که در تمامی اوقات بر روی کامپیوتر در حال اجراست.
سیستم عامل و معماری کامپیوتر اثر زیادی بر روی یکدیگر داشته‌اند. یعنی جهت سهولت کار با سخت افزارهای جدید, سیستم عامل‌ها توسعه یافتند و همچنین در اثنای طراحی سیستم عامل‌ها, مشخص شد که تغییراتی در طراحی سخت افزار می‌تواند سیستم عاملها را ساده تر و کارآمدتر سازد .

هر چند که تطبیق نسلهای کامپیوتر با نسلهای سیستم عامل کار درستی نیست ولی این تطبیق که در ادامه انجام می‌دهیم علت ایجاد سیستم عاملهای جدید را مشخص می‌سازد.

تطابق تکنیکهای سیستم عامل با نسل های کامپیوتر:

در نسل اول کامپیوترها (55-1945) که از لامپ خلأ برای ساخت آنها استفاده می‌شد, زبانهای برنامه نویسی (حتی اسمبلی) ابداع نشده بودند و سیستم عامل نیز اصلاً وجود نداشت. روند کار به این صورت بود که برنامه نویسان تنها در یک فاصله زمانی مشخص حق استفاده از کامپیوتر بزرگ و گران قیمت را داشتند.
آنها برنامه‌های خود را توسط تخته مدار سوراخدار (و بعدها توسط کارتهای پانچ) و به زبان ماشین به کامپیوتر می‌دادند. اکثر برنامه‌های محاسبات عددی معمولی مانند جداول سینوس و کسینوس بود.

ساختار سیستم عامل:

خدمات و مولفه های سیستم عامل:
مدیریت پردازش در سیستم عامل
مدیریت حافظه در سیستم عامل
مدیریت فایل در سیستم عامل
مدیریت ورودی- خروجی در سیستم عامل
مفسر فرمان
وقفه در سيستم عامل
فراخوانی سیستمی

انوع سیستم عامل از نظر ساختار:
تکنیک سیستم یکپارچه
تکنیک سیستم لایه ای
سیستم مجازی در سیستم عامل
سیستم مشتری –خدمتگزار
زبان های پیاده سازی سیستم عامل
پردازش و زمابندی:
پردازش در سیستم عامل
حالات یک پردازش
بلوک کنترلی پردازش
نخ (بند-رشته)
زمان بندی در سیستم عامل
انواع زمانبندها در سیستم عامل
معیار های زمانبندی در سیستم عامل

انواع زمانبندی ها:

اولویتها می‌توانند بصورت اتوماتیک توسط سیستم نسبت داده شوند و یا از خارج سیستم تعیین گردند, مثلاً ممکن است یک کاربر کار فوری داشته باشد و حاضر باشد به خاطر بدست آوردن سرویس بالاتر هزینه بیشتری بپردازد, یعنی اولویت را بخرد. یک اولویت ممکن است استاتیک باشد یا دینامیک. اولویت استاتیک تغییر نمی‌کند و بنابراین پیاده سازی آن ساده است.
ولی این نوع اولویت در مقابل تغییرات محیطی عکس العملی نشان نمی‌دهد. برعکس اولویت دینامیک بر اثر تغییرات محیطی تغییر می‌کند مثلا ً ممکن است در آغاز یک برنامه اولویت پائینی داشته باشد ولی به تدریج اولویت آن بهبود یابد.

اول آمده-اول سرویس شده
زمانبندی نوبت گردشی
اول کوتاه ترین زمان
کوتاه ترین زمان باقی مانده
بالا ترین نسبت پاسخ
دادن اولویت به پردازش
صفهای چند گانه MQ
صفهای چند گانه با فیدبک
بلا درنگReal time
تضمین شده (در زمان مقرر)
زمان بندی شانسی
LPT
....

انواع سیستم عامل ها:

Windows
Linux
Unix
DOS
OS/2
Solaris
......

منبع : سايت رشد

سلام

کسانی که دنبال پسورد دانشگاه ها هستند حتما به این لینک مراجعه کنند

پسوردی برای بهترین پایگاههای دنیا در دانشگاه استنفورد!!!

دانشگاه Austin

http://tinyurl.com/2duscj

پایگاه مک گروهیل
http://tinyurl.com/3vmhnx

پایگاه  Engineering Village

http://tinyurl.com/3vmhnx

انتشارات گران قیمت Karger

http://tinyurl.com/52rn7x

نشر علوم پزشکی امریکا JAMA

http://tinyurl.com/3ndm8r

============================================

پسورد بانک مقالات علمی انتشارات Blackwell Synergy

.

.

.

.

.

لینک  

   http://fulltext.blogfa.com/8701.aspx

تعهدنامه:

قبل از مطالعه و استفاده از مندرجات اين صفحه متعهد مي شوم كه از آموزشهاي آن تنها در جهت مبارزه با تحريم IP هاي بلوكه شده ايران و دريافت مقالات علمي - پزوهشي استفاده كرده و از هر نوع استفاده كه بر خلاف مفاد سايت بلاگفا يا قوانين موجود نظام باشد خودداري نمايم. در صورت مخالفت پنجره را خواهم بست.

آموزش نرم افزارهاي مخفي كننده IP

     موج جدید تحریم ها که باعث شده برخی دانشگاههای خارجی حتی امکان دیدن فهرست صفحات دیتابیس خود را از نیز از هموطنان مقیم ایران سلب کنند انگیزه ای شد تا طی چند سطر اقدام به معرفی این برخی نرم افزارها نماییم

        نرم افزارهايي كه معرفي مي شوند مانند  جــي پــاس يا فــري گـيـت نرم افزارهايي هستند که به شما امکان میدهد با تغيير IP خود آزادانه، امن و بدون محدودیت به اینترنت دسترسی پیدا کنید

به طور کلی طرز کار آنها به این صورت است که این برنامه کلیه ترافیک اینترنتی شما را به صورت بسته‌هایی رمزگذاری شده در می‌آورد و آنها را از طریق کانالهایی به سمت سرور سایت گسیل میدارد. سپس سرور مربوطه این بسته‌ها را از حالت رمزگذاری خارج کرده و به سایت مقصدشان میرساند و با این کار هویت (IP شما يعني آدرس آي پي شما را از دید سایت مقصد مخفی نگه میدارد.

در اين حاشيه امن شما مي توانيد دانشگاههايي كه صفحات آنها در ايران رويت نمي شود را ببينيد و سپس با داشتن يوزر و پسوردهايي كه از سايت ما بدست مي آوريد به مقالات علمي پژوهشي دلخواه خود دست پيدا كنيد.

مجموعه ارائه شده از بسیاری از نرم افزارهای اینترنتی پشتیبانی میکند؛ من‌جمله مرورگرهای اینترنت اکسپلورر و فایرفاکس، برنامه‌های ایمیل نظیر اوت لوک، نرم افزارهای پیام رسان مانند یاهو مسنجر، نرم افزارهای مدیریت دانلود و غیره.

اين بسته هاي نرم افزاری به هیچ وجه دارای نرم افزارهای تبلیغاتی و جاسوسی نمی‌باشد و هیچ گونه آسیبی به کامپیوترتان نمی‌رساند.حالا با خیال راحت کار با جــي پــاس را آغاز کنید و اینترنت آزاد را با اطمینان تجربه کنید.

دریافت نرم افزار ها

شما میتوانید مجموعه اي از  این نرم افزار را از لينك رپيدشير كه اينجا معرفي مي شود دريافت نماييد.

http://rapidshare.com/files/100194163/New-IP-for-your-PC.rar

پس از دريافت  آنرا از حالت زيپ خارج نموده و از بين 7 نرم افزار موجود يكي را به دلخواه نصب كنيد

در اينجا يكي از نرم افزارها براي آشنايي بيشتر شما آموزش داده مي شود:

(اقتباس و تلخيص از سايت نو فِيـلتـر)

آموزش نصب برنامه  جــي پــاس

نصب جــي پــاس راحت و سر راست است. برنامه مخصوص نصب به سادگی تنها چند فایل را از حالت فشرده خارج کرده و داخل یک پوشه قرار میدهد. همچنین میانبرهایی در مینوی برنامه‌ها و دسکتاپ قرار میدهد. اگر مراحل نصب را با همان تنظیمات پیش‌‌فرض دنبال کنید، بدون هیچ مشکلی این برنامه بر روی کامپیوتر شما نصب و آماده استفاده خواهد شد. بعدها در صورت نیاز میتوانید با اجرای برنامه بردارنده  (Uninstaller)، این برنامه را از روی کامپیوتر خود حذف کنید.

در حقیقت برنامه جــي پــاس حتی نیاز به نصب هم ندارد. کافیست شما فایل فشرده برنامه را از حالت فشرده خارج کنید و آن را در یک پوشه‌ قرار دهید. حال با دو بار کلیک کردن بر روی فایل اجرايي برنامه اجرا خواهد شد. شما حتی میتوانید با کپی کردن پوشه حاوی این برنامه بر روی فلش دیسک یا سی‌دی آن را به هر کامپیوتری که بخواهید منتقل کنید.

طریقه اجرای جــي پــاس مانند هر برنامه عادی دیگری در ویندوز است. پس از اینکه این برنامه را اجرا کردید، پنجره اصلی آن بر روی دسکتاپ و آیکون کوچک آن در نوار وظیفه در کنار ساعت ظاهر میشود.

شروع به کار با جــي پــاس

از نرم افزار جــي پــاس می‌توان به ٣ روش (حالت) استفاده کرد:

1.         حالت خودکار (Automatic)

2.         حالت آسان-وب (Easy web)

3.         حالت پروکسی پیشرفته  (Advanced)

حالت خودکار برای اغلب کاربردهای عادی مناسب است و بیشتر از بقیه توصیه میشود. حالت آسان-وب، مشابه فیلترشکن است و برای گشت و گذار سریع در وب سایتهایی که ساختاری ساده دارند مناسب است. حالت پروکسی پیشرفته در مورد نرم افزارهایی کاربرد دارد که نمیتوان از آنها با جــي پــاس در وضعیت خودکار استفاده کرد. در مورد این روشها در این قسمت و همچنین در قسمت کاربری پیشرفته کاملاً توضیح داده شده است.

١. استفاده از جــي پــاس در حالت خودکار

شروع به کار با جــي پــاس

شما میتوانید برنامه جــي پــاس را مثل هر نرم افزار دیگری در ویندوز با دوبار کلیک کردن بر روی آیکون آن اجرا کنید. پس از اجرای جــي پــاس، پنجره اصلی برنامه بر روی دسکتاپ ظاهر میشود و آیکون کوچک آن در نوار وظیفه در کنار ساعت قرار میگیرد هنگامی که جــي پــاس در وضعیت عملکرد باشد و توانسته باشد با سرور خود ارتباط برقرار کند، آیکون کوچک آن (در نوار وظیفه) به رنگ سبز در می‌آید و عبارت Server found  سرور پیدا شد در پایین پنجره اصلی این برنامه نمایش داده میشود. خاکستری بودن آیکون مذکور بیانگر غیرفعال بودن جــي پــاس است. در چنین صورتی از اتصال به اینترنت مطمئن شوید و تنظیمات فایروال خود را مورد بازبینی قرار دهید.

o          آماده کردن لیست برنامه‌ها

قسمت اصلی پنجره جــي پــاس شامل لیست برنامه‌هایی است که شما میخواهید آنها را تحت پوشش جــي پــاس قرار دهید. اینترنت اکسپلورر و مرورگر پیش فرضتان در این لیست قرار دارد ولی شما میتوانید سایر نرم افزارها را به این لیست بیافزائید. برای این کار آیکون آن برنامه را گرفته و به داخل پنجره جــي پــاس بکشید و در آنجا رها کنید یا اینکه بر روی دکمه Add کلیک کنید و سپس برنامه مورد نظرتان را پیدا کرده و به لیست اضافه کنید.

o          اجرای برنامه‌ها

برای شروع به کار یک برنامه، بر روی آیکون آن در پنجره جــي پــاس دو بار کلیک کنید یا ابتدا آن را انتخاب و بعد دکمه Start را فشار دهید. شما در جــي پــاس میتوانید به طور همزمان چند برنامه را با هم اجرا کنید.

o          کار به صورت آنلاین

برنامه‌هایی که از طریق لیست جــي پــاس اجرا میشوند، تحت پوشش آن قرار میگیرند و کلیه ترافیک اینترنتی آنها توسط جــي پــاس رمزگذاری و مراقبت میشود. در این حالت شما میتوانید از این برنامه‌ها با اطمینان خاطر و به دور از مشکلاتی استفاده کنید که سیستم فیلترینگ برایتان ایجاد کرده است.

با کلیک کردن بر روی علامت ضربدر، پنجره اصلی برنامه جــي پــاس بسته میشود ولی این برنامه همچنان فعال باقی می‌ماند. به هنگام نیاز، شما میتوانید با کلیک روی آیکون کوچک برنامه در نوار وظیفه، پنجره اصلی جــي پــاس را مجدداً به نمایش درآورید.

o          توقف کار یک برنامه

زمانی که کارتان به اتمام رسید، پنجره برنامه‌ای که از طریق جــي پــاس آغاز کرده بودید را مثل حالت عادی ببندید.

o          خروج از جــي پــاس

روی آیکون جــي پــاس در نوار وظیفه راست کلیک کرده و گزینه Exit را از منوی ظاهر شده انتخاب کنید.

توضیحات

•           برنامه‌هایی که از طریق جــي پــاس آغاز شده‌اند عبارت را در نوار عنوان پنجره خود دارند.

•           اگر جــي پــاس موفق نشود با سرور خود ارتباط برقرار کند، آیکون کوچک کنار ساعت آن به رنگ خاکستری در می‌آید. در این وضعیت، عملکرد برنامه‌هایی که از طریق جــي پــاس اجرا شده‌اند به صورتی است که در وضعیت قطع اتصال از اینترنت رخ می دهد.

•           زمانی که شما پنجره اصلی جــي پــاس را می‌بندید، برنامه جــي پــاس کاملاً بسته نشده و شما میتوانید با دو بار کلیک بر روی آیکون کوچک آن در نوار وظیفه دوباره پنجره آن را آشکار کنید یا با راست کلیک بر روی آن و انتخاب Exit از منوی ظاهر شده کاملاً از آن خارج شوید.

•           شما میتوانید از طریق منوی Options  ترتیبی دهید که مرورگر پیش فرض شما همزمان با آغاز به کار جــي پــاس باز شود.

•           شما همچنین میتوانید به جــي پــاس دستور دهید تا در هنگام خروج از برنامه بعضی پاکسازیها مثل پاکسازی کش و هیستوری (History) را انجام دهد.

٢. حالت آسان-وب

آسان-وب در واقع حالت وب پروکسی نرم افزار جــي پــاس است که با بهره‌گیری از تکنولوژی CGI-Proxy به شما امکان میدهد در وب سایتها بصورت ناشناس به گشت وگذار بپردازید. برای این منظور کافی است آدرس وب سایت مورد نظرتان را در کادر مربوطه تایپ کنید، درست مانند همان کاری که وب پروکسیها (فیلترشکن) انجام میدهید. این حالت برای بازدید از وب سایتهایی که ساختاری ساده دارند مناسب است ولی سایتهایی که در طراحی آنها از تکنولوژیهای پیشرفته‌ای چون جاوا و کدهای داینامیک استفاده شده ممکن است در این حالت به درستی نمایش داده نشوند.

پنجره اصلی و آیکون کوچک

پنجره اصلی جــي پــاس از سه قسمت تشکیل شده است. از طریق نوار سمت چپ شما میتوانید به قسمتها و تنظیمات مختلف نرم افزار جــي پــاس دسترسی پیدا کنید. در قسمت سمت راست و بالا، لیست نرم افزارهایی قرار دارند که شما آنها را تحت پوشش جــي پــاس قرار داده‌اید. شما میتوانید بسته به نیازتان نرم افزارهایی را به این لیست افزوده یا از آن حذف کنید. در قسمت سمت راست و پائین پنجره اصلی جــي پــاس، وضعیت ارتباط با سرور نمایش داده شده است.

شکل ١- پنجره اصلی

آیکون کوچک جــي پــاس و منوی مربوط به آن

پس از اجرای جــي پــاس آیکون کوچک آن در نوار وظیفه در کنار ساعت قرار میگیرد. شما میتوانید با کلیک بر روی این آیکون مجدداً پنجره جــي پــاس را باز کنید و یا با راست کلیک کردن روی آن منوی این برنامه را نشان دهید. این منو شامل گزینه‌های زیر می‌باشد:

•           Clear IE Cache → پاک کردن کش اینترنت اکسپلورر

•           Clear Registry Entries →  پاک کردن فهرست وروردیهای جــي پــاس

•           Options → تنظیمات

•           Help → راهنما

•           Exit → خروج

شکل شماره ٢ - آیکون کوچک و منوی مربوط به آن

اگر جــي پــاس موفق به یافتن سرور نشود آیکون کوچک به رنگ خاکستری ظاهر میشود و در حالت برقرار بودن ارتباط به رنگ سبز می‌باشد . زمانی که جــي پــاس درحال ارسال و دریافت اطلاعات باشد این آیکون به صورت درخشان درمی‌آید ( .

کاربری پیشرفته

١. اتصال از طریق پروکسیهای HTTP خارجی

در حالت عادی جــي پــاس تبادلات اینترنتی شما را به صورت رمزگذاری شده در می‌آورد و آن را از طریق پورت متعارف پروتکل http یعنی پورت 80 انتقال میدهد. در بعضی محیطها مثل دانشگاهها و ادارات ممکن است لازم باشد ترافیک اینترنتی از طریق یک پروکسی http عبور کند. در چنین شرایطی لازم است شما آدرس و سایر تنظیمات مربوط به پروکسی را از طریق مینوی Option در جــي پــاس وارد کنید. اگر شما قبلاً این تظیمات را در اینترنت اکسپلورر وارد کرده باشید دیگر نیاز به وارد کردن آنها در جــي پــاس ندارید، چون جــي پــاس بصورت خودکار این تنظیمات را شناخته و از آنها استفاده خواهد کرد.

٢. خدمات پروکسی

به طور معمول جــي پــاس در حالت خودکار شروع به کار میکند. در این حالت برنامه‌هایی که از لیست جــي پــاس اجرا میشوند تحت پوشش و حفاظت این نرم افزار قرار میگیرند. اگر چه اکثر برنامه‌ها در این حالت بخوبی کار میکنند ولی گاهی ممکن است در مورد بعضی نرم افزارها با مشکل بر بخورید. در چنین مواقعی میتوانید از جــي پــاس به عنوان یک پروکسی محلی (localhost) استفاده کنید و نرم افزار مورد نظرتان را طوری تنظیم کنید که از طریق این پروکسی با اینترنت ارتباط برقرار کند.

برای آدرس پروکسی باید از 127.0.0.1 یا localhost استفاده کنید. ولی پورت پروکسی بسته به شرایط هر کامپیوتر و نرم افزارهای نصب شده روی آن ممکن است متفاوت باشد. شما میتوانید پورت پروکسی را در قسمت پائین پنجره اصلی جــي پــاس (نوار وضعیت) پیدا کنید. همچنین با قرار دادن موس بر روی آیکون کوچک جــي پــاس در نوار وظیفه، پورت پروکسی نمایش داده میشود.

جــي پــاس ٣ نوع متفاوت از سرویس پروکسی را ارائه میدهد که هر سه آنها بر روی یک پورت قرار دارند. در مثالی که در ادامه آمده این شماره پورت 8000 فرض شده است، اما ممکن است در کامپیوتر شما این شماره متفاوت باشد:

         آسان-وب: این حالت در واقع یک فیلترشکن یا وب پروکسی (CGI-proxy) است. برای دسترسی به این وب پروکسی شما باید آدرس http://lacalhost:8000 را در نوار آدرس مرورگرتان وارد کنید. با این کار صفحه خانگی جــي پــاس نمایش داده میشود. در این صفحه کادری وجود دارد که شما میتوانید در آن آدرس سایت مورد نظرتان را تایپ کرده و آزادانه به آن دسترسی پیدا کنید. در این حالت جــي پــاس دقیقاً همانند یک وب پروکسی (فیلترشکن) معمولی عمل میکند.

         پروکسی http: در این حالت شما برای استفاده از جــي پــاس باید آدرس localhost:8000 را در تنظیمات مرورگر و سایر نرم افزارهایتان وارد کنید.

         پروکسی ساکس (Socks): برخی از نرم افزارها مثل برنامه‌های چت (مسنجر) نیاز به پروکسی ساکس دارند. برای اینکه این گونه نرم افزارها را تحت پوشش جــي پــاس قرار دهید آدرس localhost:8000 در تنظیمات آنها وارد کنید.

تنظیمات فایروال

اگر شما یک برنامه فایروال شخصی (مثل Zone Alarm) بر روی سیستم خود نصب باشید، زمانی که جــي پــاس برای اولین بار شروع به کار میکند، برنامه فایروال پنجره‌ای را با عنوان درخواست صدور اجازه برای دسترسی نرم افزار به اینترنت باز میکند. به این درخواست جواب مثبت بدهید و به برنامه فایروال خود بگوئید این تصمیم شما را بخاطر بسپارد (مترجم: در برخی برنامه‌ها مانند کاسپرسکی تنها راه اجرای برنامه بستن برنامه دیوار آتشین است).

علاوه بر این، برنامه فایروال از شما خواهد خواست تا به جــي پــاس مجوز سرور بدهید. این بار نیز جواب مثبت دهید. این پیام بدین خاطر ظاهر میشود که جــي پــاس بر روی کامپیوتر شما به صورت یک سرور پروکسی عمل میکند. بدلیل مسائل امنیتی جــي پــاس تنها به درخواستهای محلی (کامپیوتر شما) پاسخ میدهد و به سایر کامپیوترها اجازه نمیدهد تا از طریق آن ارتباط برقرار کنند.

بازبینی صحت

اگر شما جــي پــاس را از سایتهای متفرقه دانلود کرده‌اید بهتر است قبل از استفاده از صحت و درستی آن اطمینان حاصل کنید. در موارد معدودی ممکن است افراد خرابکار فایل این برنامه را به تروجان یا ویروس آلوده کرده باشند. برای محافظت از صحت و درستی جي‌پاس، فایلهای اجرایی exe و dll را بصورت الکترونیکی امضا شده‌اند.

برای آگاهی از امضاء الکترونیک یک فایل بر روی آیکون آن راست کلیک کرده و از منوی ظاهر شده گزینه Properties را انتخاب کنید. حال سربرگ Digital Signatures را از پنجره ظاهر شده برگزینید. شما باید عبارت "The World Gate, Inc" را در این قسمت مشاهده کنید. بر روی آن یک بار کلیک و سپس دکمه Detail را فشار دهید. شما باید عبارت "This digital signature is OK" را ببینید. اگر این عبارت را ندیدید یا امضاء الکترونیک عبارتی غیر از "The World Gate, Inc" را نمایش میداد و یا امضاء الکترونیک درست نبود (عبارت "Signature is invalid" ظاهر شد)، شما نباید از این فایل استفاده کنید.

بررسی صحت امضای دیجیتالی

اگرچه امکان تقلب در امضای الکترونیک بسیار بعید است ولی شما میتوانید این امضا را با دقت بیشتری چک کنید. برای این منظور بر روی دکمه "View Certificate" کلیک کنید. در سربرگ Detail پنجره جدید شما در مقابل عبارت "Thumbprint" باید این کد را ببینید: 72 13 8b 4d a2 a5 36 57... (مترجم: جالب است که در نسخه‌ای که خودم از سایت رسمی دانلود کردم این امر صادق نبود.)

اگر شما فایل نصب کننده جــي پــاس را از طریق اینترنت اکسپلورر دانلود کرده باشید به هنگام اجرای آن پنجره‌ای ظاهر میشود که در آن امضا کننده و سایر مشخصات فایل نشان داده میشود.

تعدنامه کاربر

برای استفاده از نرم افزار (نسخه رایگان) و وب سایت جــي پــاس، باید موارد زیر را قبول کنید:

         شما نرم افزار جــي پــاس را برای استفاده شخصی دانلود می کنید.

         شما نباید از نرم افزار و سایت جــي پــاس برای مقاصد نا مشروع و مضر که شامل اسپم (SPAM) هم می‌باشد استفاده کنید.

         شما نباید آسیبی به برنامه نویسان و کارکنان اجرایی جــي پــاس وارد کنید.

         شما می توانید نرم افزار جــي پــاس را برای استفاده شخصی میان دیگران توزیع کنید، مشروط بر اینکه هیچ یک از فایل های آن را تغییر ندهید. این امر شامل متن این تعهد نامه هم می‌باشد.

         اگرچه جــي پــاس برای استفاده ایمن کاربران از اینترنت ساخته شده است ولی هیچ ضمانتی در مورد امنیت کامپیوتر شما و خود شما نمی‌دهد.

         برنامه نویسان و کادر اجرایی جــي پــاس حق تجدید نظر در این تعهدنامه

از سایت      http://fulltext.blogfa.com 

لینک کتاب گرید از گروه گرید دانشگاه آزاد تفرش
www.tiziran.com/download/grid/GridComputing.pdf

مقاله گرید
www.tiziran.com/pirahansiahGrid.pdf

وبلاگ استاد عزیزم حامد سلیمی پور رودسری سرپرست گروه گرید
www.xgrid.blogfa.com

آموزش اوراکل 11

www.tiziran.com

آموزش جاوا

www.learnjava.ir

آموزش پردازش تصویر
www.pirahansiah.com

رسول زوارقي
دانشجوي كارشناسي ارشد علوم كتابداري و اطلاع رساني دانشگاه شهيد چمران اهواز

چكيده
اين مقاله سيستم‌هاي اطلاعات مديريت MIS را پوشش مي دهد. از آنجا كه MIS تركيبي از سه پديده سيستم ، اطلاعات و مديريت مي‌باشد ابتدا اين موارد را بررسي ميكند. به علت تأثيرات قابل توجه سيستمهاي اطلاعاتي بر روي MIS   مبحث ديگر مقاله،  درباره آن مي‌باشد. متخصصان اطلاعاتي شامل تحليل‌گر سيستمها، مديران پايگاههاي داده، متخصصان شبكه، برنامه‌نويس ها و اپراتورها در قسمت بعدي بررسي شده است. بعد از بررسي اجزاي MIS به سيستم‌هاي اطلاعات مديريت در حالت كلي پرداخته مي‌شود.سيستمهاي پشتيباني تصميم(DSS) ، تأثيرات هوش مصنوعي و سيستم‌هاي خبره بر روي اين سيستم‌ها ديگر مبحث مقاله مي باشند. آخرين قسمت نتيجه گيري، همراه با ذكر بعضي نظرات در باب مزايا و معايب كنترل از طريق نرم افزار و گسترش آن در عصر اينفوكراسي يا اطلاع‌سالاري مي باشد.

مقدمه
موضوع اين بحث مقاله سيستم اطلاعات مديريت مي باشد سيستم اطلاعت مديريت به معني مديريت برپايه اطلاعات مي باشد همانطور كه مي دانيم براي مديريت درقرن 21 نمي دانيم از دوعامل چشم پوشي كنيم:
1-استراتژي رقابت؛ و 2-كاهش هزينه ها،  كه خوديك سياست رقابت صادراتي مي باشد.براي لحاظ كردن اين دواستراتژي به كاربردن سيستم هاي اطلاعات مبني برفن آوريهاي اطلاعت وارتباطات ضروري مي نمايد.
مديران امروز، باانبوهي اطلاعات روبرو هستند. اطلاعاتي كه به عنوان داده هاي سيستم بايستي پردازش گرديده وقابل فهم وتميرو نگهداري وبازيابي گردد. از طرف ديگرسيستم هاي مديريت وابزارهاي كنترل درطول زمان تغييرات زيادي پيدا كرده اند اين تغييرات رامي توان درچهارزمينه كلي عنوان كرد:1-كنترل سنتي  2-كنترل بروكراتيك  3-كنترل كاريزماتيك  4-كنترل اينفورماتيك .
درساختاهاي سنتي فئودالي، كنترل ازطريق سنت، ادراك واعمال مي شد، مقامات كنترلي به طورسنتي وموروثي به نسلهاي بعدمنتقل مي گرديد وجامعه نيزاين نوع ساختار كنترلي راچون سنت بود مي پذيرفت وبدان گردن مي نهاد. دروضعيت كاريزماتيك، كنترل از طريق رابطه بين رهبرو پيروان اعمال مي گرديد. دراين حالت، رهبران كاريزما، شيوه عمل را انتخاب مي كردند وپيروان نيزازآنها تبعيت مي كردند زيرا آنها را قبول داشتند. دربروكراسي، كنترل درساختارسازماني تعبيه مي شد، ساختاري كه برقانون ومقررات استوار بود وجنبه غيرشخصي داشت وتبعيت از آن الزامي بود. دراينفوكراسي، كنترل ازطريق نرم افزارها اعمال مي‌شود. مجموعه دانشها وآگاهيهاي تخصصي، بسياررشد كرده است واينفوكراسي مي تواند هرنوع اطلاعاتي راازطريق شبكه هاي الكترونيكي بدست آورد. ازسيستم هاي خبره، استفاده كند وبه تمامي دانشهاي تخصصي وحرفه اي مجهز شود (زاهدي 1380،123).
باتوجه به ويژگي خطيرسيستم هاي اطلاعاتي مديريت، مديراين سيستم ها هم ارزش بسيار زيادي برخوردارند. دامنه حقوق پراختي به اين افراد درآمريكا ساليانه 100000تا 300000 دلاراست (مومني 1372،32). عملاً كارمدير سيستم اطلاعات مديريت ارائه گزارشات روزآمد واطلاعات مفيد به مديرشركت يا موسسه براي برنامه ريزي هاي آينده وتصميم گيري مي باشد اين مدير براي گردآوري داده ها وپردازش آنها نياز به سيستم هاي اطلاعاتي ورايانه‌اي وحتي سيستم هاي خبره مي باشد پس مديريت سيستم هم بايد ديد مديريتي وسيستمي داشته واز امكانات سيستم هاي اطلاعاتي وفن آوري اطلاعات استفاده كند كه لازمه اين استفاده، دانش سوادرايانه‌اي وسواد اطلاعاتي مي باشد.
درباره بوجود آوردن چارچوب برنامه‌ريزي مديريت كتابخانه كه بر اساس مفهوم سيستم‌هاي اطلاعات مديريت پي‌ريزي شده باشد، كارهايي توسط همبرگ و ديگران[1](1978) انجام گرفته است. آنها چارچوبي بر خدمات و مفاهيم كتابخانه ارائه دادند كه بر اساس مسائل تصميم گيري ممكن در كتابخانه و بحث درباره عناصر داده‌هاي مورد نياز براي پشتيباني از چنين تصميماتي شكل گرفته بود. بومر و كروبا (1983) شش حوزه كليدي اخذ داده‌هاي مورد لزوم براي تصميم‌گيري مديريت را شناسايي كرده‌اند. اين حوزه‌ها عبارتند از: مجموعه‌گستري خدمات فني، خدمات مرجع و كتابشناختي، دسترسي مجموعه، دسترسي امانت بين كتابخانه‌اي و امكانات فيزيكي. بطوركلي مي‌توان گفت كه گزينش عناصر داده‌ها و انتخاب روشي بر گردآوري آنها هسته سيستم اطلاعات مديريت كتابخانه مي باشد(Kraft,Boyce 1991, 138,144 (.

مفاهيم سيستمها
سيستم، گروهي از عناصر مي باشد كه به خاطر خواسته مشترك رسيدن به يك هدف با هم تركيب شوند (Mcleod 1998,12) .مثلاً دريك مركز اطلاعاتي، منابع انساني، رايانه‌اي واطلاعاتي براي رسيدن به هدف مشترك كه همان ارائه اطلاعات به كاركنان يا مديران آن موسسه مي باشد باهم تركيب مي شوند. درهرسيستمي پنج عنصر درونداد، برونداد، تبديل، مكانيسم كنترل ودرنهايت اهداف وجود دارند. بطوريكه حركت سيستم بطوري است كه درونداد  به برونداد، تبديل مي‌شود. دراين ميان مكانيسم كنترل، فرايند تبديل رابراي اطمينان از رسيدن به اهداف سيستم، زيرنظر قرار مي دهد. مكانيسم كنترل توسط حلقه بازخود به جريان منابع متصل مي شود. بطوريكه حلقه بازخورد اطلاعات رااز برونداد سيستم كسب مي كند وآن رابراي مكانيسم كنترل قابل دسترسي قرار مي دهد. مكانيسم كنترل، علائم بازخورد را با اهداف تطبيق داده ومنجر به علائمي به عنصر دررونداد مي شود تا وقتي كه سيستم لازم است عملياتش راتغيير دهد (Mcleod l998,12). وقتي سيستم ما يك مركز اطلاعاتي چون كتابخانه مي باشد دروندادها، كتابها، مجلات، منابع الكترونيك و….مي باشند وفرايند خدمات فني، منابع كتابخانه اي مذكور را به برونداد كه همان موادقابل دسترسي براي ارائه خدمات بهتر وكارآمدتر به مراجعان وكاربران مي باشد، تبديل مي كند .مكانيسم كنترل دراينجا رئيس يا شخصي است كه آن ارتباط ميان اين مراكز خدمات فني ومجموعه سازي و خدمات عمومي را به عهده دارد وحلقه بازخورد دراينجا ارتباطات وروابطي است كه شخص رئيس رابا قسمتهاي مختلف كتابخانه مذكور مرتبط مي كند.
هر سيستمي مي تواند عمليات خود را كنترل كند. يك سيستم بدون مكانيسم كنترل، حلقه بازخورد وعناصر اهداف يك سيستم حلقه بازناميده مي‌شود. يك سيستم با سه عنصر كنترل (اهداف، مكانيسم كنترل وحلقه بازخورد) يك سيستم حلقه بسته ناميده مي شود (Mcleod 1998,12-13) وهمانطوركه مي دانيم حلقه‌اي كه بازباشد، حلقه نيست. حال سيستم ها رااز جهت ارتباط با محيط پيرامون خود به دودسته تقسيم مي كنند: سيستمي كه با محيط پيرامون خود ارتباط داشته باشد را سيستم باز گفته وسيستمي كه با محيط پيرامون خودارتباط نداشته باشد يك سيستم بسته است. البته قابل ذكراست كه سيستم كاملاً بسته وجود ندارد. يك زيرسيستم بطور ساده، سيستمي درون سيستم ديگر مي باشد. مثلاً دريك اتومبيل يك سيستم كلي وجود داردبنام اتومبيل وچندين سيستم فرعي وشايد درون آن سيستم هاي فرعي،  سيستم هاي فرعي تري وجودداشته باشند مثلاً موتور خودرو يك سيستم ديگر  است كه درون آن هم سيستم ديگري بنام كاربراتور قرار دارد. وقتي كه يك سيستمي، جزء سيستم بزرگتر مي باشد، سيستم بزرگتر سوپرسيستم يا فوق سيستم ناميده مي شود. براي مثال سيستم دولتي يك شهر يك سيستم است، امادرعين حال قسمتي ازيك سيستم بزرگتر بنام سيستم دولتي يك استان يا ايالت مي باشد كه آن هم خود يك زيرسيستم دولت ملي مي باشد. يك شركت تجاري يك سيستم فيزيكي مي باشد. اين شركت ازمنابع فيزيكي تشكيل يافته است. يك سيستم ادراكي، سيستمي است كه از منابع ادراكي (فكري) چون اطلاعات وداده ها براي نشان دادن يك سيستم فيزيكي استفاده مي كند. يك سيستم ادراكي عموماً يك تصوير ذهني درذهن مدير مي باشد مانند تصاوير يا خطوطي كه برروي يك برگه كاغذ يا درشكل الكترونيكي ذخيره شده دررايانه (Mcleod 1998,23-24) .

روش سيستم ها وديدگاه سيستمي
بطوركلي هرموسسه اي براي تداوم جريان كاري خود نيازبه يك ديد سيستمي دارد. ديدسيستمي كه همه بخش هاي درونداد وبرونداد وفرآيند تبديل را ازطريق مكانيسم كنترل وحلقه بازخورد ، زيرنظرداشته ويك نوع يكپارچگي درتصميم‌گيري، كه لازمه موفقيت يك مؤسسه مي باشد، بوجود مي آورد كه اثرات هرتصميم رادرديگر بخش هاي به ظاهر غيرمرتبط هم درنظرداشته باشد. افراد ماهر درحل مسائل كساني هستند كه محيط خودرا شناخته وسيستم هاي موثر جمع آوري اطلاعات رابوجود آورند آنان لزوم معيارهاي عملكرد وشبكه هاي ارتباطي خوب را با كارمندان خودتشخيص داده اند. تمام اينها اجزاء پذيرش يك تفكرسيستمي است . اصطلاح مفهوم سيستمي براي نشان دادن اين ديدگاه استفاده مي شود. (مك لويد 1378، 136).
حل كنندگان مسائل بازرگاني جزواولين كساني نبودند كه به بررسي فرآيند حل مسأله پرداختند. اين افتخار به دانشمندان علوم فيزيكي چون فيزيك‌دانان وشيمي‌دانان ودانشمند علوم رفتاري چون روانشناسان وجامعه شناسان باز مي گردد. اين دانشمندان حل نمودن مسأله رابه عنوان ابزاري جهت انجام آزمايشات كنترل شده مطالعه كردند (مك لويد 1378،200). مديران براي حل مسائل مربوطه به موسسات نيازمند نوع نگرش وديده سيستمي مي باشند كه به روش سيستمي مشهوراست دراين روش اولين اقدام مديردرشكل گرفتن موسسه به عنوان يك سيستم مي باشد درمرحله دوم بايد ازآنجا كه هرسيستمي با محيط خود ارتباط دارد، محيط موسسه درك شود. درمرحله سوم سيستمهاي فرعي وزيرسيستمهاي موسسه بايد شناسايي شوند بعدازاين مراحل يافاز تجزيه وتحليل مسأله مي رسيم يعني درمراحل قبلي شناخت كلي وداده هاي موردنياز به دست آمد وهرحال بايد آنها راپردازش كرد. اولين مرحله از اين فاز گذراز سيستم به سطح زيرسيستم مي باشد. دومين مرحله تحليل ترتيبي اجزاء سيستم مي باشد وحال به سومين فاز يعني فاز طراحي وتركيب مي رسيم.  اولين مرحله اين فاز شناسايي راه‌حل هاي گوناگون، دومين مرحله ارزيابي راه حل هاي شناخته شده، سومين مرحله انتخاب بهترين راه حل، مرحله بعدي اجراي راه حل وآخرين مرحله هم پيگيري جهت حصول اطمينان از تاثير گذاري راه حل مي باشد كه همان مكانيسم كنترل در روش سيستمي مي باشد. متخصصان مديريت اغلب معتقدند كه اگريك مديرسازمان خودرابه عنوان يك سيستم درنظرگيرد، مكانيسم حل مسأله آنها آسانتر وكارآمدتر خواهدبود (Mcleod1998,11). بايد متذكر شد كه ايده مشاهده هرچيري به عنوان يك سيستم، منحصر به اقتصاد نيست. درواقع يك نهضتي براي استفاده از مفهوم سيستم به عنوان يك وسيله فهم بهتر هرپديده اي بوجودآمده است. اين ايده اولين باردرسال 1937 توسط لودويگ وان برتالانفي( Ludwig von Bertallanffy) يك زيست شناس آلماني ارائه شد. او اين روش جديد راكه اشاره به فرماليته كردن اصولي كه درسيستم ها عموماً بكارمي روند ،چه ماهيت عناصر شكل دهنده يا روابط يا نيروهاي بين آنها، تئوري عمومي سيستم ها، نامگذاري كرد. بعدها درسال 1956 كنث بولدينق (Kenneth boulding) تئوري عمومي سيستم‌ها را به يك روش ديگر ارائه كرد. بولدينق دورويكرد درتوصيف تئوري عمومي سيستم ها درنظرگرفت(Mcleod1998,152).حاصل نگرش سيستمي استفاده از مدلهابراي توصيف پديده هامي باشد. يك مدل چكيده چيزي است كه يك موجود (entity) ناميده مي شود. چهارنوع مدل وجوددارند. فيزيكي، داستان وار، گرافيكي ورياضي، همه اين مدلها به كاربر اجازه فهم بهتر وارتباط برقرار كردن با «موجود» رامي دهد، كه ازاين طريق ،ديگر عناصرهم درك مي شوند. يك مدل عمومي سيستم هاي شركت مي تواند براي تحليل هرنوع سازماني بكاررود، اما نمي‌توان انتظارداشت كه يك مدل براي يك سازمان خاصي ساخته شود. ارزش واقعي مدل عمومي سيستم ها، وقتي كه فردتازه فارغ التحصيل شده وكارش را شروع كند، آشكار مي شود. مدل به فردبراي تنظيم شركتش كمك خواهد نمود. درآغاز، هرچيزي تازه خواهدبود:چهره هاي جديد، تسهيلات جديد، واژگان (ترمينولوژي) جديد، هيچ فرد را شگفت زده نخواهد كرد،به اين علت كه مدل يك تصوير ذهني ازآنچه مورد انتظاراست رابراي فرد، فراهم خواهدكرد (Mcleod1998,155-154). بايد به يادداشته باشيم كه بهترين سيستم ها درصورتيكه كاربران آن را بكارنبرند توفيقي نخواهد داشت. وامروز سيستم هاومدلها با ابزارهاي وسيستم هاي رايانه‌اي طرح ريزي شده وبه ندرت ازروشهاي دستي براي يك سيستم يا مدل استفاده مي‌شود.

چرخه حيات سيستم
هرزيرسيستمي در سيستم‌هاي هاي اطلاعاتي رايانه‌محور مانند يك ارگانيسم زنده مي باشد:آن متولد مي شود، رشدمي كند،  تا به بلوغ مي رسد، عمل مي كند ونهايت مي ميرد. اين فرآيند تحول چرخه حيات سيستم[2] (SLC) ناميده مي‌شود وشامل مراحل ذيل مي باشد: برنامه ريزي، تحليل، طراحي، اجرا، به كاربردن.دوره حيات يك سيستم مستلزم گذراز مراحل استانداردي  است كه هريك به فعاليتهاي مديريتي نيازدارد. سيستم ممكن است به دلايل فني يا ساير اشتباهات ياعدم مطابقت با تغيير محيط كمترمفيد وموثر واقع شود. همچنين احتمال دارد زماني كه براي يك سيستم جديد برنامه ريزي مي شود، نقايص زيادترگردد. مرحله نهايي دوره حيات يك سيستم، جايگزيني آن است. طول حيات هريك ازاين مراحل درسيستم ها متفاوت است (رولي 1380،9-198). البته قابل ذكراست چون كه امروزه اكثرسيستم ها بصورت رايانه‌اي طرح ريزي مي شوند ورشد رايانه وفن‌آوريها واطلاعات وارتباطات زياداست دوره حيات سيستمهاي رايانه‌اي نسبتاً كوتاه مي باشد. اصل اساسي تجزيه وتحليل يك سيستم وطراحي، عبارت است ازتشخيص نيازيك سيستم به تجديد نظرويا جانشيني آن واصل دوم سلسله مراتب واولويت وآمادگي جانشين سازي سيستم قبلي است (مومني1370 ،313). امروز براي نشان دادن چرخه حيات يك سيستم ازمنحني ها استفاده مي كنند وبه آن منحني عمومي حيات يك سيستم مي گويند اين مدل داراي چهارجزء ومرحله متفاوت است كه دركارآيي هرسيستمي تأثير بسزايي دارد:1-بسط وگسترش (development) 2-رشد (growth) 3-اشباع(Saturation) 4-استهلاك (deterbation) (مومني 72-314)

اطلاعات
براي فهم واقعي معني اطلاعات وعدم اختلاط آن باداده ها ماابتدا تعريفي ازاين دوراارائه مي نماييم:داده ها شامل واقعيتها واشكالي هستند كه براي كاربر، بي‌معني مي باشند. وقتي كه اين داده ها پردازش شدند تبديل به اطلاعات مي شوند. پس اطلاعات، داده هاي پردازش شده يا داده هايي با معني مي باشند. تبديل داده ها به اطلاعات توسط يك پردازنده اطلاعات انجام مي شود. پردازنده اطلاعات يكي از عناصر كليدي سيستم ادراكي است. پردازنده اطلاعات مي تواند شامل عناصر رايانه‌اي، عناصر غيررايانه‌اي يا تركيبي ازآن دوباشد (Mcleod1998,15-16). اطلاعات درسيستم هاي سازماني مختلط انسان وماشين ازمنابع زيرتغذيه مي شود:1-دستيابي اطلاعات محيط عملكرد مديريت2-روشهاي ذخيره اطلاعات جهت عملكرد سيستم‌هاي هاي عامل3-روشهاي انتقال اطلاعات ونحوه ايجاد ارتباط وذخيره‌سازي وبازيابي .
امروزه اطلاعات برگ‌برنده شركتهاي بزرگ تجاري مي باشد. ازآنجا كه گردآوري اطلاعات به روش دستي ومعمولي براي شركتهاي چتد مليتي بزرگ غيرممكن مي باشد پس از آنها به سيستم هاي اطلاعاتي براي پركردن اين خلاء روي آورده اند. اطلاعات لازمه تصميم گيري است وامروزه پديده اي چون انفجار اطلاعات ،آلودگي اطلاعات وآنارشي اطلاعات مطرح است كه لازمه استفاده مفيداز اطلاعات دراين آشفته بازار وجود سيستم هاي اطلاعاتي يكپارچه ومنسجم براي تنظيم ومنظم كردن اطلاعات براي استفاده كاوشگران اطلاعات مي باشد. مديران، همچنين به يكي از دوسبك متفاوت استفاده از اطلاعات به عنوان راههايي براي استفاده از اطلاعات براي حل مشكل استفاده مي كنند. سبك سيستماتيك (systematic): مديرتوجه خاصي براي پيگيري روش از پيش توصيه شده حل مشكل ،مانند روش سيستمها دارد. سبك حسي (intuitive) مدير به هيچ روش قطعي توجهي نداشته اما روشي رابراي وضعيت خاص، تغيير مي دهد (Mcleod 1998,179). ازآنجا كه نياز مادر اختراع است ابتدابايد نيازهاي اطلاعاتي سازمان يا موسسه رايافته سپس به فراهم آوري وجمع آوري اطلاعات بپردازيم. مديرآشنابه اطلاعات مي داند كه اطلاعات بايد قبل از استفاده تأييد شود، يعني درستي ودقت آن كنترل شود. اطلاعات به صرف اينكه بوسيله رايانه چاپ شده است درست نيست. آشنايي يك مدير به اطلاعات ودانستن ارزش اطلاعات درحل مسأله باعث تشويق مديران درتقسيم اطلاعات با ديگران مي شود زماني كه مديري داراي اطلاعات با ارزش براي ديگران مي باشد اين اطلاعات بايد منتقل شود. آشنايي با اطلاعات درنهايت منجر به استفاده ازاطلاعات درحل مسائل است. دانش اطلاعات ماوراي دانش رايانه‌اي واستفاده ازاطلاعات ايجاد شده ازطريق رايانه است (مك لويد 1378،34).
افزونگي بطور اجمال عبارت است از اطلاعات اضافي كه درمورد داده ها وجود دارد، ليكن افزونگي درفرايند ارتباطات مانعي درمقابل بروز خطاست. يك نكته مهم درطراحي سيستم هاي اطلاعات مديريت يا بهره وري اطلاعات قطعي يا احتمالي درتصميم گيري است. ارزيابي عنصراطلاعات، كارمشكلي است اما طراحي سيستم ها بهترين وسيله در ارزيابي واقعي عنصراطلاعات دريك مجموعه است.

سيستمهاي اطلاعاتي
همانطور كه ذكرشد به علت گستردگي وپيچيدگي موجوددرسيستمها، مديران اطلاعات ومتخصصان اطلاعاتي از سيستمهاي اطلاعاتي يعني سيستمهايي كه به كمك ابزارهاي رايانه‌اي وفن آوري اطلاعات به گردآوري اطلاعات وپردازش سيستم هاي مي پردازند روآورده اند. البته سيستم هاي اطلاعاتي به آن نقطه نرسيده اند كه بتوانند فكركنند، برنامه ريزي كنند وبه چگونگي تغييرات واكنش دهند. هنوز چندين اتاق براي افراد كه اين سيستم هارا اداره مي كنند وجود دارد. وبايد توجه داشت كه فقط يك اقليت كوچكي ازاين افراد عملاً سيستم هاي رايانه‌اي يا سيستم هاي فن‌آوري اطلاعات را طراحي مي كنند. تعداد زيادي از اين افراد كاربر نهايي هستند مانند مديران، كاركنان اداري وديگران كه از رايانه در زمينه هاي شغلي خود استفاده مي كنند (Curtin et al 1998,23). انبوه اطلاعاتي كه درپايگاههاي داده شركتها ذخيره مي شود اكثراً آنقدرزيادهستند كه براي مديران، بي معني (وغيرقابل استفاده  ) مي شوند. اين آنارشي وهرج ومرج درحجم انبوه اطلاعات نيازبه يك سيستم اطلاعاتي براي رده بندي وتقسيم بندي آن براي استفاده هرچه بيشتر ازآن مي باشد.
سيستمهاي اطلاعاتي ريشه درتصاوير غارها دارند واعضاي يك قبيله با استفاده ازاين سيستمهاي بسيار اوليه دادوستدهاي خود را انجام مي دادند. وقتي ميزان دادوستدها اندك وتعداد افرادي كه بايكديگر ارتباط برقرارمي كنند، انگشت شمارباشد، مي توان كارهارابا استفاده ازاين سيستمها انجام داد، اماچنانچه ميزان معاملات افزايش پيداكند وافراد بيشتري نيزدراين فعاليتها درگير شوند سيستمهاي مورد استفاده بايد به مراتب پيشرفته ترباشد (بهان 1377،6).
باتوجه داشت كه سيستم هاي اطلاعاتي بامديريت اطلاعات تفاوت دارند بطوريكه سيستم هاي اطلاعاتي درخدمت مديريت اطلاعات تحت عنوان سيستم هاي اطلاعات مديريت قرارگرفته وازآن استفاده مي كند. سيستمهاي اطلاعاتي به معني گردآوري، ذخيره، پردازش اشاعه و استفاده ازاطلاعات است اين مسأله به نرم افزارويا سخت افزار محدود نمي شود بلكه اهميت انسان وهدفهايش را در استفاده از فن‌آوري، ارزشها ومعيارهايي كه دراين انتخاب به كار مي رود، همچنين ارزيابي نهايي از اينكه اين ابزار وسيله اي براي رسيدن به هدفهايش بوده اند ياخير رادربرمي گيرد. درصورتي كه هدف ازمديريت اطلاعات ارتقاي كارآيي سازمان ازطريق تقويت تواناييهاي آن براي برآورد نيازهاي دروني وبروني آن در يك وضعيت فعال وپويا، تثبيت شده است. امروزه مديران ارزش رقابتي واستراتژيكي سيستمهاي اطلاعاتي رابه خوبي تشخيص مي دهند. درميان سرمايه هاي يك سازمان اعم از نيروي انساني، سرمايه هاي مالي، ماشين آلات و تجهيزات، اطلاعات، باارزشترين آنهاست واين مساله به اين دليل است كه تمام امكانات فيزيكي ومحيطي ازطريق اطلاعات توجيه مي شوند. اطلاعات ممكن است بصورت استراتژيكي مورد استفاده قرارگيرد وامتيازات قابل رقابت براي سازمان كسب كند يا زمينه هاي رقابت را بين سازمانها تغيير دهد وامتيازات قابل‌توجهي  براي سازمان كسب كند يا زمينه هاي رقابت را بين سازمانها گسترش دهد يا صنايع رامتحول سازد وفرصتهاي جديد بازرگاني براي آنها پديد آورد. يك سازمان بايد بتواند سيستم اطلاعاتي ايجاد كند كه قادرباشد نيازهاي اطلاعاتي اكثريت رادردرون سازمان برآورد، سازد. چنين سيستم اشتراكي فوايد زيررا  داراست:
كاهش كارهاي تكراري درنگهداري پايگاههاي اطلاعاتي، ارائه داده هاي دقيقتر، (زيراداده ها دريك محل نگهداري مي شوند وفقط نيازاست كه روز آمد شوند)؛ ايجاد ارتباطات بهتردردرون سازمان به طوري كه هرفرد به اطلاعات موردنياز دسترسي داشته باشد؛ برخورد هماهنگ بانيازهاي اطلاعاتي داخل سازمان (رولي 1380، 11-9 ،7)
امروز استفاده از سيستمهاي اطلاعاتي (IS) دربيشتر شركتهاي جهان رايج است. طبق آماري، بيش از 70 درصد شركتهاي آمريكايي وكره اي يك طرح سيستم اطلاعاتي دارند اين مورد درشركتهاي مكزيكي بيش از 90 درصد مي باشد. بيش از 60 درصد شركتهاي مكزيكي وبيش از 80 درصد شركتهاي آمريكايي وكره اي شخصي به عنوان رئيس كاركنان اطلاعات داشته اند (Mcleod 1998,583-584).
 
سيستم هاي اطلاعاتي ورايانه‌ها
همانطور كه ذكرشد توسعه رايانه‌ها چه از بعدسخت افزاري وچه ازبعدنرم‌افزاري نقش بسزايي درتوسعه سيستمهاي اطلاعاتي براي پردازش اطلاعات فراهم ساخت. براي بررسي چگونگي گسترش سيستم هاي اطلاعاتي بايدنسلهاي ودوره هاي پيشرفت رايانه‌ها را بشناسيم:
بطوركلي عموماً‌رايانه‌هارابه 5نسل تقسيم بندي كرده اند:
سه نسل اول رايانه‌ از طريق شناخت بخشهاي الكترونيكي آن كه داراي قدرت محاسبه ومنطق هستند بررسي مي گردد. اين تقسيم بندي به شرح زيراست:
1-رايانه‌هاي نسل اول: دريچه هاي الكترونيكي (كه بيشترمكانيكي بوده اند) 2-رايانه‌هاي نسل دوم: ترانزيستور 3-رايانه‌هاي نسل سوم: مدارهاي مجتمع (ياهمان ICها)
 تحول رايانه ازيك نسل به نسل بعدي از نظرهاي زيرسودمند است:

1-كوچك شدن اندازه رايانه 2-بالارفتن ضريب اطمينان 3-كاهش مصرف برق 4-بالارفتن سرعت كار 5-پايين آمدن قدرت خريد وهزينه هاي كاركردن آن .
به نظر بعضي متخصصان رايانه‌هاي نسل چهارم وپنجم آنهايي هستند كه براساس مجتمع سازي با تراكم بسيار بالا (VLSI) شكل گرفته اند. رايانه‌هاي نسل پنجم احتمالاً به آن دسته رايانه‌هاي اطلاق مي شود كه ازرابطهاي توسعه يافته ازهوش مصنوعي بهره گرفته اند (رولي 1380، 92-91). رايانه‌هاي امروزه پيشرفت كنوني خود را مديون تراشه‌ها هستند كه قابليت ذخيره وپردازش زيادتري نسبت به نسلهاي قبلي دارند.
امروزه ابررايانه‌هايي اختراع شده اند كه توانايي انجام چندين ميليون عمل رادريك ميليون ثانيه دارا مي باشند كه ازاينها درمسائلي چون پيش بيني زلزله وبيش بيني سكته تمامي مغزي وقلبي وژنتيك انساني استفاده مي شود.
مدارالكتريكي اصلي اكثرميكرورايانه‌ها به شكل ذره ريزسيليسيوم است كه ازناخن انگشت هم كوچكتراست. رايانه شخصي يك ميكرورايانه است كه فقط توسط يك نفر، يا شايد چند نفري كه درهمان محل كار مي كنند مورد استفاده قرار مي‌گيرد. رايانه‌هاي شخصي رادرهرمكان مانند سازمانهاي بزرگ، سازمانهاي كوچك وحتي منازل مي توان يافت .دستگاههاي منگنه كارت كه با اولين رايانه  به صورت انبوه توليد شده بنام رمينگون رنديونيوك I درسال 1951 كارگذاشته شدواستقرار يونيوك I ، توسط جنرال الكتريك درسال 1954 شروع استفاده رايانه براي پردازش اطلاعات بازرگاني بود كه قابل ذكراست كه استفاده ازرايانه دراين دوره تنها به سازمانهاي بزرگتر دولتي وموسسات تجاري محدود مي‌شد. سيستم ها با معيارهاي امروزي بسيارگران بودند. ميني رايانه‌ها وسپس ميكرورايانه‌ها تاثيرات عميقي رابرهزينه محاسبات برجاي نهاند. امروزه يك سازمان درهراندازه اي مي‌تواند از عهده تامين يك رايانه‌ برآيد (مك لويد1378،241،24،19).
اولين كاربرداصلي رايانه، پردازش داده هاي حسابداري بود آن كاربرد با چهار عمل ديگرهمراه بود: سيستم هاي اطلاعات مديريت، سيستم هاي پشتيباني تصميم، ادارهمجازي، وسيستم هاي دانش محور؛  همه اين 5كاربرد،  سيستم اطلاعاتي رايانه‌محور را تشكيل مي دهند.
روشي كه همه سيستم ها درطول ده 1950، 1960، واوايل 1970 توسعه دادند روش سنتي بود. دراواخر دهه 1970 يك گرايش جديدي كه بيشترين تاثيرراروي استفاده ازرايانه گذاشت ديده نشد. اين گرايش افزايش علاقه بعضي از كاربران درتوسعه كاربردهاي رايانه‌يشان بود. نامي كه به اين گرايش اطلاق شد كاربا رايانه استفاده گرنهايي است. كاربرنهايي مترادف با كاربر مي باشد بايد درنظرداشته باشيم كه كاربا رايانه استفاده گرنهايي به خاطرچهار عامل متحول شد:
1-افزايش سوادرايانه‌اي 2-عقب افتادن خدمات اطلاعاتي 3-قيمت كم سخت‌افزار 4-نرم افزارهاي از پيش نوشته شده.
رايانه تاثير مثبتي برروي ملتهاي بزرگ وكوچك گذاشته است. دركشورهاي كوچكتر، محدوديتهاي دولتي كاربرد فن‌آوري راكند مي كند. وقتي كه دولت حامي باشد مانند اسرائيل مصر وتونس استفاده از رايانه مي تواند شكوفا مي‌شود. ملل كوچك تر علاوه براستفاده از رايانه براي رفع نيازهاي خود صنايع نرم‌افزاررابراي صادرات محصولات خودبه كاربران بازارجهاني، توسعه داده اند. دراكثر موارد، ايالات متحده رهبرجهاني دراستفاده از رايانه مي باشد (Mcleod1998,4,22,23,28). متخصصان اطلاعاتي باراصلي خدمات اطلاعاتي رابه دوش مي كشند حال مي خواهيم متخصصان اطلاعاتي رابيشتر بشناسيم .

متخصصان اطلاعاتي
 متخصص اطلاعات مي توانند مساعدتهايي را درهرمرحله از فرآيند حل مسأله انجام دهند. وقتي مسائل شناسايي شدند متخصصين اطلاعات مي توانند براي درك آنها به استفاده گران كمك نمايند. درطي بيست وپنج سال اول پيدايش رايانه تنها مسئوليت متخصصين اطلاعات، پياده سازي سيستم ها براي استفاده گران بود. متخصصين، دانش فني را ارائه مي كردند كه استفاده كنندگان يا فاقد آن ويا به دلايل گوناگون قادربه تأمين آن نبودند. اين نوع فعاليت هنوزبه عنوان وقت‌گيرترين بخش كارمتخصصين اطلاعات به شمار مي رود. متخصصين، تمام سيستم هاي داده پردازي، طراحي هاي بزرگتر وپيچيده تر سيستم اطلاعات مديريت وسيستم پشتيباني تصميم سيستم هاي اتوماسيون اداري مبتني بررايانه وكليه سيستم هاي خبره رااجرا مي نمايند (مك لويد 1378، 188) .
متخصصان اطلاعاتي كه كارآنها ارائه خدمات اطلاعاتي است شامل واحدهايي چون تحليل گر سيستم ها، مديران پايگاه، داده متخصصان شبكه، برنامه‌نويس ها واپراتورها مي باشند:
1-تحليل گرسيستم ها: شخصي كه با استفاده گر، كارمي كند تحليل گر سيستم ها است. تحليل گرسيستم ها به استفاده گر درشناساييي ودرك مساله كمك نموده وسپس راههاي مختلف حل مسائل رامورد توجه قرارمي دهد. هرروش مقدمتاً‌ با استفاده از نمودارهاي ترسيمي مستند وروشي كه بهترين حالت به نظر مي رسد، پيشنهاد مي گردد استفاده گر درمورد اجراي نظريه تحليل گر سيستم ها تصميم گيري مي كند (مك لويد1378-6-185). تحليل گران سيستم ها درتعريف مسائل وآماده كردن اسناد نوشته شده درمورد چگونگي كمك رايانه درحل مسائل مهارت دارند (Mcleod 1998,19-21). البته بايد درنظرداشت كه كارتحليل گرسيستم تحليل سيستم نيست. تحليل سيستم بررسي سيستم موجود براي طراحي يك سيستم جديد يا كمبود يافته مي باشد (Mcleod1998,194) .
2-مديران پايگاه داده (DBAS): دراوايل سالهاي دهه 1970 توجه به پايگاههاي اطلاعاتي بقدري زيادشد كه شغل جديدي بنام مدير پايگاه اطلاعات به وجود آمد مدير پايگاه اطلاعات مسئول ايجاد حفظ پايگاه اطلاعات است. هرموسسه اي داراي يك مدير پايگاه اطلاعات نبوده بلكه دريك سازمان بزرگ چند شخص مي‌توانند اين عنوان راداشته باشند (مك لويد 1378،187).
بطوركلي كارباكاربران وتحليل گران سيستم هادرايجاد پايگاه هاي داده‌اي كه شامل داده هاي موردنياز براي توليد اطلاعات كاربران مي باشد جزء وظايف مديران پايگاههاي داده مي باشد. يك پايگاه داده يك مجموعه يكپارچه از داده‌هاي رايانه‌اي است كه طوري سازماندهي وذخيره شده اند كه عمل بازيابي را تسهيل كند. اين يكپارچگي منطقي ركوردهادرچندين فايل،  مفهوم پايگاه داده ناميده مي شود. دوهدف عمده مفهوم پايگاه داده كاهش داده هاي زايد ودستيابي به استقلال داده ها مي باشند. داده‌هاي زايد به اين معني است كه داده هاي يكسان درچندپرونده ذخيره شوند. استقلال داده ها توانايي تغييردادن درساختار داده ها بدون تغييردربرنامه هايي كه داده ها راپردازش مي كنند،  مي باشد. استقلال داده ها با جاي دادن جزئيات داده ها درجداول وفرهنگهايي كه ازنظر فيزيكي از برنامه ها جداهستند، انجام مي گيرد. وقتي كه  شركتي از مفهوم پايگاه داه ها پيروي مي‌كند سلسله مراتب داده ها چنين مي شود:

پايگاه داده -پرونده(فايل)-سند(ركورد)-عنصرداده
نرم افزاري كه يكپارچگي منطقي رادرپرونده ها ايجاد وحفظ مي كند چه بصورت آشكار ياپنهان، سيستم مديريت پايگاه داده ناميده مي شود. نمونه هايي ازسيستم‌هاي مديريت پايگاه داده كه دريك ساختار سلسله مراتبي بكار مي روند عبارتند از سيستم مديريت اطلاعات (IMS)، آ بي بي ام (IBM) وسيستم 2000اينتل (Intel) موج دوم نوآوري درسيستم هاي مديريت پايگاه داده براساس نرم افزار ارتباطي طرح ريزي شد واولين بسته به منظور ارائه به كاربران رايانه‌هاي اصلي (mainframe) ارائه شد. مانند زبان پرسش ساختار/سيستم داده ها (SQL/DS) وپرسش بامثال (QBE) از IBM ونرم افزاراراكل (Oracle) از شركت نرم افزاري ارتباطي، بوجود آمدند. تقريباً‌درهمان زمان( حدود 1980) تهيه كنندگان نرم‌افزارها شروع به توسعه بسته هاي نرم افزاري سيستمهاي مديريت پايگاه داده درمقياس كوچك براي بازار ريزرايانه‌ها كردند. درطول سالهاي اخير توسعه سيستم هاي مديريت اطلاعات بربازار ريزرايانه‌ها متمركز شده وساختار ارتباطي رابكاربرده است. مايكروساخت اكسس نمونه اي از سيستم مديريت پايگاه داده ارتباطي ريزرايانه مي باشد .يك كاربرد پايگاه داده مي تواند يك شخص يايك برنامه كاربردي  باشد. شخص معمولاً پايگاه داده رااز طريق يك پايانه استفاده مي كند واطلاعات داده ها رااز طريق يك زبان پرسش بازيابي مي كند.
يك پرسش (query) تقاضاي اطلاعات ازپايگاه داده وزبان پرسش يك زبان مخصوص كاربرپسند مي‌باشدكه به رايانه امكان جواب به آن پرسش رافراهم مي‌سازد. بطور كلي يك متخصص اطلاعاتي كه مسئوليت پايگاه داده رابه عهده داشته باشد مديرپايگاه داده DBA ناميده مي شود. وظايف DBA چهارحوزه برنامه‌ريزي، اجرا، اعمال وامنيت پايگاه داده مي باشد  (Mcleod 1998,21,264,266,270,272-3)
3-متخصصان شبكه: مدير شبكه، مديركارشناس درزمينه تخصصي ارتباطات اطلاعات است وسخت افزار ونرم افزار موردنياز را پيشنهاد مي دهد. مدير شبكه، اجراونگهداري سيستم ها را نيز هدايت مي كند. متخصصان شبكه با تحليل‌گران سيستم ها وكاربران،  براي تأسيس شبكه ارتباطات داده ها كه منابع رايانه‌اي گسترده سازمان رابه هم وصل مي كند، كارمي كنند. مهارتهاي متخصصان شبكه، تركيبي از زمينه هاي رايانه‌ وارتباط ازراه دور مي باشد. همه وسايل ارتباطي ورايانه‌ي متصل به هم يك شبكه ناميده مي شوند. يك شبكه اساسي شامل يك پايانه ويك رايانه‌اي كه توانايي فرستادن ودريافت راداشته باشد؛ مودم هايي كه پيامها رااز حالت آنالوگ به ديجيتال واز ديجيتال به آنالوگ تبديل كنندويك مداري كه يك يا چندين كانال رافراهم مي آورد، مي باشد. انواع اصلي شبكه عبارتند از WAN براي شبكه گسترده ، LAN براي شبكه محلي وMAN براي شبكه هاي كلان‌شهرمي باشند. پيكربندي معمولي سخت‌افزارهاي ارتباطاتي شامل چندين پايانه هستند. 5 نوع پايانه اصلي وجود دارند صفحه كليد، تلفن دكمه اي (شستي) (push-batton)، محل فروش، مجموعه داده ها وپايانه هايي براي اهداف خاص، واحدهاي كنترل خوشه اي، چندين پايانه رادريك محل كنترل مي كنند. مودمها به جز مواردي كه از تلفن دكمه اي به عنوان پايانه استفاده مي شود، هميشه موردنيازند. شبكه ها براي اشتراك زماني، پردازش توزيع شده ، يا ارتباط رايانه‌اي مراجع/سرور (خدمتگر) بكاربرده مي شوند. يك شبكه اشتراك زماني فقط شامل  يك رايانه ويك شبكه پردازش توزيع شده شامل بيش ازيك رايانه مي باشند. يك شبكه مراجع/سرور امكان انجام كاربه صورت محلي مركزي رامي دهد. همه دستورات ونمونه هامي توانند از سرور به مراجعان تغييرجهت دهند. اماقسمتي از مديريت داده ها هميشه در سرور باقي مي ماند. نوع جديدي از شبكه ها باآمدن اينترنت رايج شده است كه بنام اينترانت معروف مي باشد. به طوري كه اينترنتي كه بصورت داخلي اطلاعات فقط خواندن، انتشارات الكترونيكي براي اعضا راقابل دسترسي سازد وامكان دسترسي پايگاههاي داده وگروههاي كاري رافراهم كند، اينترانت ناميده مي شود (Mcleod 1998,21,301-302).
4-برنامه نويس ها:برنامه نويس شخصي است كه مستندات تحليل گر سيستم ها رابه عنوان يك راهنما به كارگرفته ودستورات برنامه كه باعث انجام عمليات لازم توسط رايانه مي شود را تهيه مي نمايد (مك لويد 78، 186). اكثر شركتها كه از رايانه‌هاي بزرگتر استفاده مي كنند،كارمندان متخصص اطلاعاتي دارند. اكثر اين متخصصان درواحدهاي خدمات اطلاعاتي هستند امابيشتر آنها درقسمت كاربران مي باشند. وظيفه متخصصان طراحي سيستم هاي رايانه‌اي براي رفع نيازهاي خاص شركت مي باشد. محصول تلاشهاي آنهايك كتابخانه نرم‌افزاري از برنامه هاي معمول درشركت مي‌باشد كه به اين كار،كاربرنامه نويسي مي گويند كه نرم افزار خاص براي رفع نيازهاي خاص شركت كه ممكن است درديگر نرم افزارهاي ازپيش نوشته شده لحاظ نشده باشد طراحي مي كنند. امروزه عموماً استقبال ازنرم افزارهاي ازپيش نوشته شده بيشتر از طراحي نرم افزارهاي خاص براي يك شركت خاص مي باشد.
 5-اپراتورها: تجهيزات رايانه‌اي بزرگ چون رايانه‌هاي مين فريم وريزرايانه‌ها رااداره مي كنند. اپراتورها، تجهيزات راكنترل مي كنند، برگه هاي كاغذي چاپگرها راعوض مي كنند، كتابخانه هاي نوار وديسكها رامديريت كرد. بعضي وظايف مشابه راانجام مي دهند.

كاربرد سيستم اطلاعاتي رايانه‌محور
همانطور كه قبلاً ذكرشد كاربرد سيستم هاي اطلاعاتي رايانه‌محور امروز درپنج محيط مي باشد پردازش داده هاي حسابداري، سيستم هاي اطلاعات مديريت MIS ،سيستم هاي پشتيباني تصميم، اداره مجازي وسيستم هاي دانش محور. پردازش داده هاي حسابداري ازاولين كاربردهاي رايانه وسيستم هاي اطلاعاتي بود .چهاركاربرد ذيل زمينه اينفوكراسي رادر جامعه تدارك مي بينند :

سيستم هاي اطلاعات مديريت MIS
دربخش هاي قبل نكاتي درباره نگرش سيستمي، سيستم، سيستم هاي اطلاعاتي آمد. سيستمي كه كنترل وبازسازي اطلاعات رااز دنياي محيطي وعمليات بازرگاني داخل سازمان بعهده دارد، بطريقي كه باسازماندهي وانتخاب داده ها اطلاعات لازم را جهت اتخاذ تصميم، برنامه ريزي وكنترل براي مديران آماده سازد سيستم اطلاعاتي مديريت ناميده مي شود. مديران همواره بدنبال اطلاعات هستند واتخاذ تصميمات آنان براساس داده هاي مرتبط وبا موضوع تصميم است. درگذشته منابع اطلاعاتي آنان اتفاقي وغيرمطمئن وبه‌طرق مختلف وگوناگون بوده واطلاعات آنان از طريق مقامات مافوق ويا مرئوسين وساير پرسنل سازمان تامين مي شد. كه عدم اطمينان واتكاء به صحت اطلاعات راتشديد مي كرد زيرا افراد اطلاعات رابا افزايش ويا كاهش  به مقامات ومسئولين منتقل مي كردند. لذااطميناني ازدرستي آن نبود. تجهيزمديريت به يك سيستم اطلاعاتي صحيح ومطمئن كه توانايي مديريت رادراتخاذ تصميم برنامه ريزي وكنترل سازمان ياري دهد داراي يك روند تاريخي است واين سير تاريخي بامفاهيم دفترداري دوبل كه توسط پروز لوكاپاكليلي LUCKA PAKELILY)) درسال 1494 ارائه شد آغاز گرديد. سيستم هاي اطلاعات مديريت تاقرن بيستم با تأني به حركت خودادامه دادوشايد علت آن عدم توانايي بشر درحفظ، نگهداري وبازيابي اطلاعات بود. باتوسعه رايانه‌هاي باظرفيت، سرعت ودقت بالا دراواسط قرن بيستم تكامل وكاربرد مفاهيم سيستمهاي اطلاعاتي مديريت،با روندي ديگر وباسرعت بيشتري توسعه يافت كه حاصل آن تغييرات درعمليات وفعاليتها ووظايف سازمانهاي تجاري دنيا به شرح زيرشد:

1-مديريت متمركز وتكيه برمحورهاي تمركز اطلاعات وبهره گيري ازفن‌آوري پيشرفته
2-طراحي اطلاعات وارائه گزارشات لازم موردنياز براي اتخاذ تصميم مديريت، برنامه ريزي وكنترل سازمان
3-طراحي سيستم اطلاعات مديريت باتكيه بركنترل وسيستم هاي اطلاعاتي مديريت كنترل پروژه ها
نتايج حاصل ازاين مفاهيم، MIS يا سيستمهاي اطلاعاتي مديريت ناميده مي شوند. هدف سيستمهاي اطلاعاتي مديريت افزايش روند ارائه واداره اطلاعات وكاهش حدس وگمان درحل مشكلات درسطوح مختلف سازماني ازطريق سيستمهاي بازخوراطلاعات وبازتاب بازيابي اطلاعات درجهت تكامل داده هاي جديد به سيستم است. MIS شامل سه جزء است:مديريت، اطلاعات وسيستم.
 MIS نه تنها مديران رادرامور استراتژيك حمايت مي كند، بلكه درتصميمات تكراري وروزمره نيز اطلاعات لازم رادراختيار مديران تاكتيكي قرارمي دهد وآنها راقادر مي سازد تابه اطلاعاتي دست يابند كه جهت تصميماتشان كمك موثري باشد. MIS مي تواند تصاويري از مغايرتها وانحرافات از برنامه هاي تعيين شده رانيز آشكار سازد چنين اطلاعاتي ازطريق تهيه گزارشات مديريت درقالبها وتصاوير منطقي وقابل تعبير وتفسير وتجربه وتحليل دراختيار مديريت قرار مي گيرد. زيرمجموعه هاي سيستم MIS عبارتند از: سيستمهاي اطلاعاتي مديريت نيروي انساني، سيستمهاي اطلاعاتي مديريت مالي وحسابداري، سيستمهاي اطلاعاتي مديريت توليد وسيستمهاي اطلاعاتي بازاريابي وفروش كه متكي برپايگاههاي مشترك ومتقابل است. مديران MIS بايستي ازدنياي حقيقي وسيستمهاي موجود درسازمان مطلع باشند تابتوانند نقش موثري راايفا كنند وبهمين دليل بايستي اطلاعات صحيح دراختيارشان قرارگيرد. يكي از نقشهاي مهم مديرMIS، آگاهي وتفسير ازعوامل محيطي وبيروني سازمان است. مديران MIS بايستي ازارزشهاي سيستمهاي موجود مطلع گردند واينكه سيستمهاي دستي موجود چه اطلاعات ونقشي رابعهده دارند. عملاً مديرMIS براي طراحي وكنترل شركت به معاون خدمات اجرايي يامعاون ارشد گزارش مي دهد دربسياري از شركتها، شاخه معاونت MIS بوجود مي آيد كه گزارش خورامستقيماً مديريت عالي تسليم مي‌دارد. (مومني 1372، 32،26-23)
به سبب مزاياي MIS چون ارتباطات نزديكتر، كنترل دقيقتر وگردآوري داده هاي مطمئن تر وپردازش سريعتر داده ها وتبديل آنها به اطلاعات مديران، از سيستمهاي اطلاعاتي مديريت در برنامه ريزي سازماندهي، رهبري وايجاد انگيزه، گزارش‌دهي و كنترل استفاده كرده واين اعمال مديريتي رابا نهايت دقت وكارآيي، درمدت زمان بسياركمتري درسازمان انجام مي دهد. حال براي انجام اين كارها مديريت يايد واسطي به نام مديرسيستم اطلاعاتي مديريت براي ارائه بهتروخدمات براي مديريت ، ضروري مي باشد. موسساتي كه به سيستمهاي اطلاعات مديريت اوليه مبادرت نمودند چيزهاي ديگري فراگرفتند.در اين دوره مشخص شد كه  مانع عمده در استفاده از سيستم‌هاي اطلاعات مديريت،  مديران هستند. مديران به عنوان يك گروه درمورد رايانه اطلاعي نداشتند آنان ازكارهاي خودآگاه ومي دانستند چگونه مسائل راحل كنند؛ لكن به اندازه كافي درمورد نقش اطلاعات درحل مسائل تأمل نكرده بودند. درنتيجه براي مديران بيان اين كه دقيقاً‌ازسيستم اطلاعات مديريت چه مي خواهند دشواربود. اين وضعيت براي متخصصين اطلاعات غيرقابل تحمل بود زيراكه دانسته هاي آنان از مديريت كم بود، آنها نمي دانستند چه سؤالاتي راپرسش نمايند، با طي زمان مديران درباره رايانه ودرمورد فرآيندهاي مورد اجرا درحل مسائل تجربه آموختندو متخصصين اطلاعات نيز مباني مديريت رافراگرفتند. سيستم هاي اطلاعات مديريت براي انطباق بيشتر بانيازهاي مديران اصلاح وتوسعه يافت.  عاقبت جايگاه سيستم اطلاعات مديريت به عنوان يك زمينه عمده استفاده ازرايانه مستحكم شد. سيستم اطلاعات مديريت به دوطريق عمده درحل مساله كمك مي كند: يك منبع اطلاعات درپهنه سازمان فراهم مي نمايد ونيز به شناسايي ودرك مساله كمك مي‌كند. نورساطع از سيستم اطلاعات مديريت بااين هدف است كه براي مديران علائم مساله يا متحمل الوقوع بودن مسائل را اعلام دارد. ضعف عمده سيستم اطلاعات مديريت آن است كه نمي‌تواندنيازهاي خاص هرفرد را برطرف كند، مساله رابرآورد سازد. اغلب اوقات سيستم اطلاعات مديريت اطلاعات دقيق موردنياز رافراهم نمي كند مفهوم سيستم پشتيبان تصميم درپاسخ به چنين نيازي بوجود آمد(مك لويد 1378، 5-434،411).
ازآنجا كه سيستم اطلاعات مديريت بشر تحت تاثير رايانه واتوماسيون مي‌باشد، ممكن است ناخواسته بعضي تغييرات رفتاري دركارمندان بوجود آيد كه لزوم توجه به فاكتورانساني رادرمؤسسات مي رساند. كاركنان شركتهايي كه براي اولين بارسيستم هاي پردازش داده ها رانصب كرده بود، احساس ترس كردند. كاركنان ازاين مي ترسيدند كه رايانه‌ها باعث بي كاري آنها شود كه عملاً دربعضي موارد همينطور شد. حتي درجاهايي كه مديران نخواهند ازحجم نيروي انساني خود به علت رايانه‌اي شدن بكاهند، به علت اينكه سيستم اطلاعات مديريت آنها را مخفيانه كنترل كرده وبه حريم شخصي آنها وارد شود، مي ترسيدند. ساده ترين راه ابراز ترس كاركنان از سيستم جديد اعلام اين ترس به مدير خواهد بود. البته بايد اين رادرنظر داشت كه اكثر كاركنان ترس خودرا پنهان مي كنند. درصورت اول مشكل اينجاست كه بعضي مديران هم ممكن است ازسيستم جديد،  خود ترس داشته باشند. درچنين مواقعي چنين مديري نمي‌خواهد اطلاعات راباديگران تقسيم كند. دليل آنها اين است كه آنها اطلاعات راجمع كرده اند وبايد توانايي استفاده ازآن راداشته باشند. بايد برنامه اي براي كاهش يا زدودن اين ترس از طرف مديران انديشه شود. مديريت شركت مي تواند بااجراي تدابير زيراز ترس كاركنان بكاهد:

1-استفاده ازرايانه به عنوان يك وسيله ارتقاي شغلي بادان كارهاي تكراري خسته كننده به رايانه ودادن كارهايي كه تواناييهاي آنهارابه چالش برمي‌انگيزد؛
2-استفاده ازارتباطات رسمي براي حفظ آگاهي كاركنان ازتوجهات شركت ؛
3-ساخت يك رابطه مطمئن بين كاركنان، متخصصان اطلاعاتي ومديريت؛
4-اهداف شركت رادرراستاي نيازهاي كاركنان مشخص كنند (Mcleod 348-349).
درنهايت قابل توجه است كه امروزوظايف MIS ازمديران فراتررفته وكلاً MIS با كاربرد رايانه درخدمات تجارت وشركتها درآمده است امروزه دردفتر هرشركتي بخش MIS يامعاونت MIS رامي توان مشاهده كرد.
 
اداره  مجازي (Virtual office)
گفتيم كه امروزه MIS ازمفهوم اوليه خودگسترش پيداكرده كلاً به كاربرد رايانه درزمينه تجارت وموسسات درآمداست اولين پديده اي كه بعداز ورود اين نگرش به موسسه دربرخواهد دانست اتوماسيون خواهد بود كه درنهايت منجر به دفتر مجازي مي شود اولين اتوماسيون اداره (office) درفعاليتهاي دفتري ومنشي‌گري بكاربرده مي شد. بعدها نيازهاي ارتباطي مديران وديگر به كاربرندگان دانش تشخيص داده شد. درسالهاي اخير، دامنه كار اداري از مكانهاي ثابت به موقعيتهاي ازراه دورگسترش يافته است كه پيوند دراين نوع ادارات ازطريق ارتباطات داده ها صورت مي گيرد. موقعيتهاي ازراه دوركه شامل خانه ها، اتاقهاي متصل، خودروها وهرمكان ديگري كه كاركنان اداره ممكن است باشند، اداره مجازي ناميده مي‌شود. اداره مجازي براي شركتها مزايايي چون كاهش هزينه امكانات وتجهيزات يك شبكه رسمي ارتباطي، كاهش توقف كاري ويك نوع كمك اجتماعي رادارد. البته دربرابراين مزايا اشكالاتي هم دربردارد. اشكالات عمدتاً شامل كاركنان  مي شوند به طوريكه آنها احساس عدم تعلق به شركت، ترس از دست رفتن شغل، وجدان كاري كمتر، وتنش خانوادگي خواهند داشت.كه البته شركتهامي توانند حلقه ارتباط خودرابا كاركنان از طريق تماسهاي تلفني مداوم، بكاربردن كنفرانس هاي تلفني، ملاقات هاي منظم هميشگي ، حفظ كرده و با اين كار اشكالات راكاهش دهند. هدف اصلي اتوماسيون اداري بدون توجه به اينكه چه كسي آن رابكارمي برد، افزايش بهره وري مي باشد. اولين كاربرد اتوماسيون اداري واژه‌پرداز بود كه روشي استاندارد توليد اسنادچاپي مانند نامه ها، يادداشتها وگزارشها بود. نامه الكترونيكي ونامه صوتي، راهكارهايي بودند كه ارتباط تلفني رابه چالش طللبيدند. درهردومورد فوق، جعبه پستي كاربران درحافظه رايانه قراردارد. تقويم الكترونيكي شخص رادرشركت براي دسترسي به تقويمهاي ملاقات ديگران براي ملاقات وجلسه با آنان ياري مي كند.كنفرانس ازراه دور از ديگر امكانات اداره مجازي مي‌باشد .سه نوع كنفرانس ازراه دور وجود دارند:كنفرانس ازراه دورصوتي، تصويري ورايانه‌اي .لازمه كنفرانسهاي صوتي دسترسي شخص به تلفن مي‌باشد. كنفرانس ويدئويي دو عنصر صوت و تصوير را با هم تركيب مي‌كند. كنفرانس رايانه‌اي مشابه نامه الكترونيكي مي باشد به جزاينكه شركت كنندگان وموضوعات آنها خيلي محدودتر هستند. فاكس يك دستگاه كپي ازراه دورمي باشد كه مي تواند با استفاده از دستگاه فاكس يا رايانه‌ها انجام شود. اگرچه فاكس يك برنامه باارزش براي اتوماسيون اداري است ولي عموميت آن از بوجودآمدن يك اداره بدون كاغذ جلوگيري مي كند. ويدئوتكست، موادمتني وگرافيكي رااز طريق حافظه رايانه قابل دسترس مي سازد. سيستم هاي تصويري مدرن برمحدوديتهاي كاغذ وذخيره ميكروفرم، بابه‌كاربردن OCR وفن‌آوريهايي ديسك فشرده غلبه كرده است. نشرروميزي برنامه كاربردي دراتوماسيون ادارات مي باشد كه توانايي توليد ارتباطات چاپي يا تصويري حرفه‌اي وتخصصي رادارد. اتوماسيون اداري مي تواند باارائه پيوندهاي ارتباطي به حل مشكل كمك نمايد. تركيب اتوماسيون اداري براي يك مدير براساس خصوصيات سازمان، سليقه هاي شخصي ومنابع قابل دسترسي شكل مي گيرد. بعضي برنامه هاي كاربردي اتوماسيون اداري، جايگزين هايي براي روشهاي ارتباطي سنتي هستند درحالي كه ديگر برنامه ها فرصتهاي جديدي راارائه مي دهند. (Mcleod 1998,393-394)

سيستم هاي پشتيباني تصميم(DSS)
همانگونه كه گفتيم سيستم هاي اطلاعات مديريت اشكالاتي دارد كه سيستم هاي پشتيباني تصميم براي رفع آنها بوجود آمده است. سيستم اطلاعات مديريت به منظورتدارك پشتيباني شخصي براي هر مديرنمي باشد. اين ضعف سيستم اطلاعات مديريت، اقداماتي راباعث شد كه منتهي به مفهوم سيستم پشتيباني تصميم گشت. سيستم پشتيباني تصميم به عنوان يك سيستم متكي بر رايانه به منظور استفاده توسط يك مدير خاص ياگروهي ازمديران درهرسطح سازماني براي اتخاذ تصميم درفرآيند حل يك مساله نيمه ساختاري، تعريف مي شود. سيستم پشتيباني خروجي به شكل گزارشات ادواري يا خاص، يا نتايج مشابه سازيهاي رياضي راايجاد مي كند. استيون. ال. آلر پس از مطالعه پنجاه وشش موسسه، شش نوع سيستم پشتيباني تصميم را شناسايي نمود. ساده ترين سيستم پشتيباني تصميم ازطريق ايجاد توانايي بازيابي عناصر داده ها از پايگاه اطلاعات به مدير كمك مي كند. پيچيده ترين سيستم پشتيباني تصميم عملاً تصميماتي رابراي مديراتخاذ مي نماييد. سيستم پشتيباني تصميم درمقابل سيستم اطلاعات مديريت: 1-فرد را حمايت مي‌كند 2-حمايت مستقيم ايجاد مي كند 3-تمام مراحل حل مساله راحمايت مي‌نمايد 4-مسائل نيمه ساختاري راحمايت مي كند 5-برپشتيباني تصميم تاكيد دارد.
مفهوم سيستم پشتيباني تصميم ،شكستهاي اوليه سيستم اطلاعات مديريت راتجربه نكرد. به احتمال قوي دليل اصلي آن، دامنه محدودترسيستم پشتيباني تصميم است. برخورد ملايم تر سيستم پشتيباني تصميم، شانس موفقيت خودراحداكثر مي كند (مك لويد 1378،444-442،440).

هوش مصنوعي سيستم هاي خبره وتأثيرآن برسيستم هاي پشتيباني تصميم
هوش مصنوعي فعاليت ايجاد توانايي درماشين هايي چون رايانه‌ها جهت به نمايش گذاردن رفتار هوشمندانه است كه درانسانها مشاهده مي شود. هوش مصنوعي نشان‌دهنده پيشرفته‌ترين كاربرد رايانه تابه امروز بود كه تلاش مي كند تابعضي انواع منطق انساني راتقليد كند. نطفه هاي هوش مصنوعي فقط دوسال پس از استقرار اولين رايانه براي استفاده دربازرگاني گذارده شد. تحقيق هوش مصنوعي ادامه يافت امابه هدفهاي محدودتر كاربردهاي رايانه، چون سيستم اطلاعات مديريت وسيستم پشتيباني تصميم منجر شد. وليكن درطي زمان پژوهش مداوم ادامه يافت تا مرزهاي استفاده ازرايانه براي اموري كه عمدتاً‌ هوش انسان راطلب مي كند، گسترش يابد. يك زير مجموعه اصلي هوش مصنوعي، سيستم هاي خبره هستند. سيستم خبره يك برنامه رايانه‌اي است كه به  صورت يك انسان خبره عمل نموده واستفاده گر را درنحوه حل يك مساله راهنمايي مي كند. عمل استفاده ازيك سيستم خبره را مشورت مي نامند كه استفاده كننده باسيستم خبره براي راهنمايي مشورت مي كند.مفهوم سيستمهاي خبره براين فرض استوار است كه دانش متخصصين درحافظه رايانه ضبط ودردسترس كساني كه به كاربرد آن دانش نياز دارند قرارگيرد. يك سيستم پشتيباني تصميم شامل برنامه هايي است كه منعكس كننده چگونگي اعتقاد يك مديردرحل يك مساله مي باشد. يك سيستم خبره، ازطرف ديگر فرصتي براي تصميم گيريها پيش مي آورد كه ازقابليتهاي مدير افزونتر است .تمايز ديگر بين سيستم خبره  وسيستم پشتيباني تصميم ،توانايي سيستم خبره درتوصيف نحوه استدلال جهت نيل به يك راه حل خاص است. اغلب اوقات شرح نحوه دستيابي به يك راه حل، از خودراه حل ارزشمندتر است.
داده هايي كه بوسيله برنامه هاي سيستم پشتيباني تصميم استفاده مي شود، اصولاً‌به صورت عددي بوده و برنامه ها، تأكيد براستفاده از روشهاي رياضي دارند، ليكن داده هايي كه بوسيله سيستمهاي خبره بكارمي رود نمادي تر بوده واغلب بصورت متن تشريحي مي باشند. برنامه هايي سيستم هاي خبره بربكارگيري برنامه هاي منطقي تأكيد دارند. يك مدل سيستم خبره مشتمل برچهار بخش اصلي است:1-يك موتور توسعه كه متخصص وتحليل گر سيستم ها براي ايجاد سيستم خبره بكارمي برند؛2-يك پايگاه دانش كه معلومات گردآوري شده درمورد مساله خاص موردحل رادرخودجامي دهد؛3-يك موتور استنتاج كه توانايي تفسير محتواي پايگاه دانش رافراهم مي كند؛4-يك رابط استفاده گر كه به استفاده كننده كمك نموده تابه سيستم خبره بوسيله پايانه صفحه كليد رابطه برقراركند. دوزبان برنامه نويسي ليسپ LISP) )وپرولوگ (PROLOG) برنمايش نمادين مبناي علمي بسيار مناسب است وبراي برنامه نويسي سيستم هاي خبره، مناسب مي باشند.
مزيت اصلي يك سيستم خبره، توانايي آن دربهبود عملكرد شخص مدير در يك قلمرو مساله خاص است. رايانه مي تواند دانش موردنياز براي حل مساله رابا سرعت الكترونيك بكاربرد. اين توانايي به مدير به دوشيوه بهره مي رساند: اول براي مدير امكان پذير مي سازد تابه فعاليت حل مسأله كه سابقاً‌غيرممكن بود، مبادرت نمايد. نفع دوم افزايش سرعت آن است كه مدير راازساير فعاليتها آزاد مي سازد. رايانه مانند شخص مدير داراي ايام خوب وايام بد نمي باشد. هنگامي كه استدلال كردن درداخل رايانه، برنامه نويسي مي شود، مديرمي داند كه همان فرآيند حل براي هرمساله اي دنبال خواهدشد. بااين مشخصات، سيستم هاي خبره، دومحدوديت عمده دارند: اول اينكه آنها، علم متناقض رانمي تواند كنترل نمايند دوم اينكه سيستم هاي خبره، نمي توانند مهارتهاي غيراستدلالي رابه عنوان مشخصه شخص حل كننده بكارببرند.

نتيجه
درطول مقاله شمايي كلي از سيستم هاي اطلاعاتي وبالاخص سيستم هاي اطلاعاتي مديريت ترسيم شد.  همانطور كه ديديم سيستم هاي اطلاعات مديريت رامي توان ازدو ديد اخض واعم ديد. ازديد احض سيستم اطلاعات مديريت  فقط همان سيستم اطلاعات است كه درخدمت مديريت است ولي درمعني اعم، به كاربرد رايانه و  سيستم هاي اطلاعاتي درتجارت وتوسعه موسسات مي پردازد. درطول مقاله مشخص شد كه سيستم اطلاعات مديريت فضاي حل مساله بيشتري رانسبت به ديگركاربردها اشغال مي كند پشتيباني آن از بسيار كم تابسيار زياد درتغيير باشد ومسائلي كه پشتيباني مي كند مي تواند به دوصورت ساختاري يانيمه ساختاري باشد. ليكن بشر متوجه پشتيباني نيازهاي اطلاعات كلي درسازمان تانيازهاي فردي است. پشتيباني كه توسط سيستم پشتيباني تصميم فراهم مي شود مشابه سيستم اطلاعات مديريت مي تواند ازبسياركم تابسيار زياد درتغيير باشد. تنها درمسائل نيمه ساختاري به طورويژه كارمي كند. خصوصيتي كه آن را از سيستم اطلاعات مديريت متمايزمي سازد شيوه اي است كه درآن پشتيباني نزديكتري ازشخص مديران انجام مي شود. كاربردهايي سيستم اتوماسيون اداري با شخص مديران انطباق يافته وبه بهترين شكل براي مسائل باساختار كم كه ارتباطات غيررسمي فراوان است-وفق مي يابد. باوجود آنكه سيستم اتوماسيون اداري اطلاعات حل مساله رادراختيار قرارمي دهد، تصميم درمورد نحوه بكارگيري آن به مديران محول مي شود.
 گسترش سيستم هاي اطلاعاتي باعث مي شود كه از ماهيت بروكراتيك مديريت دولتي كاسته شده وبه سمت وسوي اينفوكراسي گام بردارد. برخي از صاحبنظران براين باورند كه با تصميم فن‌آوري اطلاعات،‌مباني دموكراسي درمديريت دولتي تضعيف مي شود زيرا ماهيت فن‌آوري اطلاعاتي بيش از آنكه جهت گيري دومكراتيك داشته باشد، گرايشهاي تكنوكراتيك دارد. ازسوي ديگر عده اي براين باورند كه به كمك فن‌آوري اطلاعات ارزشهاي دموكراتيك مانند تكثرگرايي، آزادي بيان،… تقويت خواهد شد. درجهان ارتباطات ، كنترل مستقيم جاي خود رابه ابزارهاي غيرمستقيم مانند استانداردسازي، آموزش وپرورش مي‌دهد. اطلاعات مبناي قدرت است وانحصار قدرت از هرنوعش كه باشد دربلندمدت تبعات منفي خود رانمايان مي سازد، هم به جامعه زيان مي رساند وهم كل حاكميت رازيرسؤال مي ببرد. (زاهدي 1380،7-125)
پس براي اين مهارانحصار بايد به نوعي اخلاقيات معتقد بود مديريت بايد دربهره گيري از مظاهر جديد فن‌آوري‌هاي اطلاعاتي و ارتباطي بايد الزامات اخلاقي چون: 1-بهبودكيفيت خدمات دستگاههاي حكومتي؛2-اطمينان ازمحرمانه بودن اطلاعات مردم ؛و 3-دوطرفه بودن جريان اطلاعات ميان مردم وحكومت، را رعايت كند.

 پانوشتها:

[1] Hamburg et al
[2] System life cycle

فهرست منابع
 
بهان، كيت، هولمز، ديانا.1377. آشنايي با تكنولوژي اطلاعات. ترجمه مجيد آذرخش، جعفر مهرداد. تهران: سمت.
 رولي، جينفر. 1380. مباني سيستمهاي اطلاعاتي. ترجمه زهراسيف كاشاني، نجيبه افناني. تهران: سمت
زاهدي، شمس السادات 1380. فن‌آوري اطلاعات وكنترل درعصراينفوكراسي .درمجموعه مقالات دومين همايش علمي وپژوهش نظارت وبازرسي دركشور. تهران: دانشكده مديريت دانشگاه تهران، سازمان بازرسي كل كشور. 127-116.
مك لويد، ريموند. 1378. سيستم هاي اطلاعات مديريت. ترجمه مهدي جمشيديان، اكبر مهدي‌پور عطاآبادي. اصفهان: دانشگاه اصفهان؛ سازمان برنامه و بودجه استان اصفهان.
مؤمني، هوشنگ .1372. سيستم هاي اطلاعاتي مديريت MIS. تهران: اتحاد.

Curtin et al. 1998. Information technology: the breaking wave. Boston: Irvin; McGraw-Hill.
Kraft, Donald; Boyce, Bert R. 1991. Operations research for libraries and information agencies…. Sandiego: academic press.
Mcleod, Raymand.1998.Management information systems. Seventh ed. Newjersy: prentise Hall.